Σάββατο, 20 Ιουνίου 2009

Ιμαρέτ - Καβάλα!

Το ιστορικό Ιμαρέτ, ένα μουσουλμανικό ιεροδιδασκαλείο της Καβάλας του 18ου αιώνα, μετατράπηκε πρόσφατα σε ξενοδοχείο πολυτελείας!
Η Ιωάννα και ο Αλέξης που είχαν την τύχη να το επισκεφτούν, μου παραχώρησαν τις παρακάτω φωτογραφίες για να σας τις δείξω, κι εγώ συνέλεξα κάποιες πληροφορίες για την ιστορία του από την ιστοσελίδα http://www.athinoramatravel.gr για όσους θέλουν να μάθουν κάτι παραπάνω!

Το Ιμαρέτ είναι ένα ωραίο παραμύθι που αρχίζει κάπου στα 1769, με τη γέννηση του Μοχάμεντ Άλι στην Καβάλα. Κάποιοι υποστηρίζουν πως στην πραγματικότητα γεννήθηκε ένα χρόνο νωρίτερα, αλλά ως θαυμαστής του Μεγάλου Ναπολέοντα ήθελε να δηλώνει την ίδια με αυτόν χρονολογία γέννησης. Ο μύθος λέει πως η μητέρα του πεθαίνει νωρίς και τον αναλαμβάνει κάποια θασίτισσα τροφός. Στη συνέχεια, υιοθετείται από τον Τούρκο φρούραρχο της Καβάλας, ο οποίος ήταν συγγενής της μητέρας του, και πολύ γρήγορα γίνεται μέλος της φρουράς της πόλης. Σε νεαρή ηλικία παντρεύεται μια πλούσια ζωντοχήρα από το χωριό Νουσρετλί, το σημερινό Νικηφόρο (το σπίτι υπάρχει ακόμα και σήμερα στο χωριό) του Νομού Δράμας. Σκαρφαλώνει με ταχύτητα στην ιεραρχία του οθωμανικού στρατού και παίρνει μέρος σε στρατιωτική αποστολή εναντίον του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο. Είναι το πρώτο ταξίδι στο πεπρωμένο του, που πολύ σύντομα θα τον έδενε για πάντα με τη γη του Νείλου. Μετά την επιστροφή του στην Καβάλα ασχολείται παράλληλα και με το εμπόριο του καπνού. Η Υψηλή Πύλη, που έχει ήδη εκτιμήσει τις στρατιωτικές του ικανότητες τον ξαναστέλνει στην Αίγυπτο για την καταστολή της εξέγερσης των Μαμελούκων. Νικητής, ο φιλόδοξος στρατιωτικός κρατάει την Αίγυπτο για τον εαυτό του και αυτοανακηρύσσεται Βαλής της Αιγύπτου (είναι ο ιδρυτής της αιγυπτιακής βασιλικής δυναστείας, τελευταίος βασιλιάς της οποίας ήταν ο Φαρούκ). Ο σουλτάνος του διαμηνύει πως, αν καταστείλει την επανάσταση στην Πελοπόννησο, τότε θα τον αναγνωρίσει ως Βαλή της Αιγύπτου. Κι έτσι, ο Μοχάμεντ 'Αλι στέλνει στο Μοριά το γιο του Ιμπραήμ, το νικητή του Παπαφλέσσα στο Μανιάκι, ο οποίος σχεδόν καταπνίγει την επανάσταση. Ο ίδιος ο Μοχάμετ 'Αλι δεν επιστρέφει ποτέ στη γενέθλια γη, την Καβάλα, αν και του έχει παραχωρηθεί μαζί με τη Θάσο από το σουλτάνο. Υπάρχει όμως πάντα στη σκέψη του.
Κάποια στιγμή αποφασίζει να της κάνει μια μεγάλη δωρεά. Το ερώτημα που τίθεται όμως είναι: λιμάνι ή σχολείο; Οι κάτοικοι της πόλης ζητάνε σχολείο. Κι έτσι, η Καβάλα αποκτά το γνωστό σήμερα ως Ιμαρέτ, ένα θρησκευτικό και εκπαιδευτικό κέντρο μεγάλης ακτινοβολίας από την ίδρυσή του το 1817 και καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Χτίστηκε στη δυτική πλευρά της παλαιότερης συνοικίας της πόλης, της Παναγίας, ενώ η σημερινή του μορφή διαμορφώθηκε σταδιακά. Αν και το Ιμαρέτ λειτουργούσε σύμφωνα με τα πρότυπα μιας τυπικής μουσουλμανικής ιερατικής σχολής, εντούτοις οι μαθητές του διδάσκονταν, εκτός από το Κοράνι, άλγεβρα, χημεία, ακόμα και περσική ποίηση. Είναι γνωστό, άλλωστε, πως ο Μοχάμεντ 'Αλι Πασάς έχει περάσει στην ιστορία ως ο εκσυχρονιστής της Αιγύπτου, αυτός που εισήγαγε τις ευρωπαϊκές συνήθειες στο Νείλο. Μπορεί να κύλησε πολύ νερό στο μύλο της ιστορίας, αλλά τόσο το Ιμαρέτ όσο και το σπίτι του Μοχάμεντ 'Αλι παραμένουν ακόμα και σήμερα (βάσει διακρατικών συμφωνιών) περιουσία του αιγυπτιακού κράτους. Στην κτητορική επιγραφή του Ιμαρέτ σημειώνεται: «να είναι αθάνατο όσο ο εννιάθολος ουρανός». Ο Μοχάμεντ 'Αλι Πασάς πέθανε το 1849 στο Κάιρο. Το Ιμαρέτ συνέχισε να λειτουργεί ως ιεροδιδασκαλείο (οι μαθητές και οι δάσκαλοι ζούσαν μέσα σε αυτό) ως το 1907, αλλά η παρακμή του είχε ήδη αρχίσει από το 1870. Μετά τη μικρασιατική καταστροφή, στα κελιά του βρήκαν καταφύγιο εκατοντάδες πρόσφυγες, οι τελευταίοι των οποίων αποχώρησαν από εδώ το 1967. Οι χώροι του κατά καιρούς χρησιμοποιήθηκαν ως καφενείο και ταβέρνα. Από τη στιγμή που πέρασε στα χέρια της 'Αννας Μισιριάν, μέσα σε δύο χρόνια έγινε το θαύμα της αποκατάστασης και της μετατροπής του σε ξενοδοχείο.